Resumaziun dal text: Il port medieval e las defaisas da la Villeneuve de Chillon.

Da François Christe e Valentine Chaudet / translaziun Lia Rumantscha

La Villeneuve de Chillon che ha retschavì 1214 il dretg savoiard da citad, ha enconuschì en il 13avel e 14avel tschientaner ina gronda prosperitad grazia al dazi ed al dretg da susta en quest lieu da transtgargiada da la via a la bartga per il transport internaziunal. Il 13avel tschientaner èn vegnids fabritgads bajetgs cun caracter urban: la baselgia parochiala 1220, il spital 1236 e las sustas da rauba enturn 1270; il mir da la citad vers la champagna vegn documentà l’emprima giada 1236. Al nord a la fin dal foss da la citad è vegnì installà in port da commerzi. In bun purtret dal svilup da la construcziun dal port durant 3 tschientaners han furnì ils resultads da la perscrutaziun archeologica ensemen cun las funtaunas istoricas e cun la dendrocronologia. Cun questa chaschun han ins er pudì constatar progress en la construcziun idrologica. Il port protegì d’ina tur (1238) era circundà d’in cuntschet da mir che finiva cun ina tecnica (musoir) fin alura anc pauc derasada: ina chista (caisson) da lain ruver averta en bass ed emplenida cun in mir senza maulta. Il cuntschet è vegnì prolungà pliras giadas, l’emprim cun ina palissada, pli tard cun uors voluminus. 
L’administraziun da la citad savoiarda ha fabritgà 1272 ina tur abitabla per controllar la porta da la citad. Damai che la tur occupava per part l’entrada en il port, impediva ella la navigaziun e chaschunava differenzas cun ils citadins. Pervi da terrenisaziun da la batschida dal port entras l’emplenida dal flum La Tinière han ins translocà il port en il 15avel tschientaner en il center da la citad; puspè al pe da la tur abitabla dals 
Bouvier. Quai è la suletta fortificaziun da la citad da la vart da lai. Las palissadas pli tardivas servivan be per proteger la riva cunter l’erosiun. Numerusas citads savoiardas al Lai leman eran pli u main dal medem tip, cunquai ch’ellas eran protegidas avunda entras la flotta militara dals Savoiards che duvravan galeras dal tip mediterran, mintgina cun ina gronda equipa da remaders.