Co mulscher ina vatga? Mes tat fascheva il pur en Lumnezia. Mes aug ha barattà il rapid cun in taxi. En mias 
avainas cula sang da purs grischuns. E tuttina na sai jau 
betg co ins mulscha ina vatga.

Durant nagin’autra stagiun che la stad ma sent jau uschè da «pur». Jau ves ils purs ora sin la prada vid il far fain. Jau ves las vatgas sin las alps. Ed jau ma regord co quai era pli baud. Pli baud, avant bunamain trent’onns, cura ch’jau gieva ils emprims onns a scola. Da lez temp hai jau fatg las emprimas experientschas sin la prada. Sche jau claud ils egls sent jau anc adina il fain che fa sguzias vid las chommas bluttas. Jau ma regord da l’odur dal pastg gist segà. Jau ves mes tat cun il rastè si per las costas stipas sur il vitget. Pertge n’hai jau mai emprendì da mulscher?

Manual d’alp, tips per na experts
Atgnamain sa restrenscha mes interess per l’agricultura sin las reminiscenzas d’uffanza skizzadas qua sura. Da curt è dentant cumparì il cudesch «Handbuch Alp». In cudesch che jau hai legì cun grond interess. 
Fin ussa han surtut auters scrit davart il persunal d’alp. Descrit il paradis e la libertad ch’è apparentamain da chattar sin las muntognas. Ussa han signuns, pasturs e nursers ina giada sez scrit in cudesch e descrit en quel lur mastergn. Ils lavurers d’alp dattan vinavant lur savida e lur experientscha. Els fan quai a moda realistica e critica, e mintgatant era a moda poetica e cun egls da siemiader. Il cudesch è in manual pratic cun instrucziuns precisas per tut tgi che ha pauca u nagina experientscha d’alp. Scumandada n’è la lectura dentant era betg per experts en chaussa agricultura, e schizunt tals che na san gnanc co ins mulscha ina vatga chattan agid en la nova publicaziun.

Experientscha e sentiment
Forsa ch’era Vossa relaziun cun l’agricultura sa restrenscha sin regurdientschas d’uffanza. Forsa ch’il sang puril cula era en Vossas avainas. E forsa ch’era Vus vulevas gia daditg savair co ins mulscha ina vatga. Tant saja ditg gia ordavant, era en il manual d’alp na chattais Vus betg la resposta definitiva. Là san ins tranter auter dentant leger sin p. 151 il suandant: «En quest cudesch n’emprendais Vus betg il mulscher. Quai è ina chaussa da l’experientscha e dal sentiment. Quai che nus pudain offrir a Vus èn tips. Tips per sa render la damaun e la saira en la stalla mez stgira, tar la retscha dubla da vatgas, en la stretgezza da venters loms, tar l’odur da pail bletsch, suaditsch d’animals e buatscha. Tips per rivar en il tact da la maschina da mulscher da tettel tar tettel.»

PLEDARI
il buatsch=der Kuhfladen
il cudesch=das Buch
il fain=das Heu
la maschina da mulscher=die Melkmaschine
il mastergn=das Handwerk
il nurser=der Schafhirte
il pail=das Fell
il pastur=der Hirte
la prada=die Wiese
las regurdientschas=die Erinnerungen
il scumond=das Verbot
il signun=der Senn
il suaditsch=der Schweiss
il tat=der Grossvater