Resumaziun dal text: Istorgia da la construcziun da la ruina dal chastè da Dorneck.

Da Guido Faccani / translaziun Lia Rumantscha

Durant la davosa restauraziun da la ruina (1998/99) dal chastè da Dorneck sper Dornach (chantun Soloturn) han ins era retschertgà l’istorgia da sia construcziun. Ils resultats da questas retschertgas lubeschan da reconstruir en gronds tratgs il svilup da l’imposant implant. Sin basa d’in fragment da l’ur d’in vasch da cheramica dal 11avel tschientaner èsi da supponer ch’i deva in emprim implant gia durant il temp autmedieval. Da quel temp era il chastè en possess dal cont da Saugern (Soyhières) – Pfeffingen. Las pli veglias restanzas d’edifizis vesaivlas sa chattan en il lieu da la gronda fortezza da pli tard, damai sin l’areal il pli elevà dal grip. Questas restanzas èn da considerar sco part d’in implant pli pitschen dal 13avel tschientaner. Da quel temp appartegneva Dorneck gia al domini dal cont da (Neu-) Thierstein; la famiglia Saugern-Pfeffingen era gia morta or a la fin dal 12avel tschientaner. Probablamain è vegnì construì pir durant la proxima fasa da construcziun in emprim mir da tschinta al sid dal mut il pli aut dal grip. Quel è probablamain vegnì refatg en il 14avel tschientaner ed amplifitgà al vest t.a. cun in tract residenzial. Il medem temp han ins bain era enserrà l’areal al nord dal grip. 
L’onn 1485 ha la citad da Soloturn cumprà il chastè da Dorneck ed ha installà en quel ina chastellania. A partir da 1499 fin ils onns 50 dal 16avel tschientaner, suenter la battaglia da Dornach, è il chastè vegnì transfurmà en duas etappas en in’impurtanta fortezza. Perditgas da quests engrondiments èn t.a. tschintg turs, duas bastiuns imposantas ed ina curt prepostada da circa 70 meters. 
Ils onns 80 dal 18avel tschientaner, a la sava da la revoluziun franzosa, han ins anc transfurmà l’uschenumnada tur-chaplutta. Il 1798 han truppas franzosas conquistà e destruì il chastè da Dorneck.