La chaplutta da s. Anna a Bucarischuna è salvada e restaurada 
Ils 29 da fanadur 2001 vegn l’edifizi sacral consecrà da nov

Da Hans Rutishauser

Là, nua che la via da Val S. Pieder vegn pli stretga tar il vallun da Bucarischuna e suonda il traject il pli privlus tras la chavorgia dal Rain da Val S. Pieder fin tar la punt veglia dapi 245 onns, exactamain dapi l’onn 1756, sco mussa la data sin la sutga dal zain, la chaplutta da s. Anna a l’ur da la via. La baselgia minuscula, d’ina dimensiun da mo 4,2 sin 2,15 meters, ha dà confort e gidà en privel da vita durant tschientaners, alura era ella en ina giada enta pes al traffic motorisà. Ensi sa chatta ina magnifica chasa gualsra cun construcziun da travs, engiu s’avra la chavorgia dal Rain da Val. S. Pieder. Igl era nunpussaivel da guntgir senza far grondas stentas. Ils represchentants communals da S. Martin e da Val S. Pieder èn sa scuntrads cun ils uffizis chantunals da construcziun bassa, per la natira e la cuntrada e cun la tgira da monuments ed han prendì en consideraziun acziuns curaschusas e custaivlas: Spustar la chaplutta, spustar la chasa, construir ina terrassa che posa sin la riva dal flum sco guntgida, installar amplas da traffic… Perquai ch’i n’era anc mai succedì in accident pli grev a questa stretga tranter la chaplutta e la chasa, èn per finir tut ils participads sa decidids da far la chaussa la pli evidenta: Mantegnair la stretga! Uschia han els dà la premissa per far ina renovaziun generala accurata da la chaplutta. Liadiras da cement pli giuvnas al postament èn vegnidas substituidas cun maulta da chaltschina schlunganada. Igl è vegnì dà si chaltschina a tut las fatschadas ed er a l’interiur. Las plattas da gneis sin il tetg èn vegnidas ordinadas da nov. La sutga dal zain smarschida è vegnida substituida cun ina nova or da lain da laresch che porta uss il vegl zain: «AUS DEM FEUER FLOSS ICH CHRISTIAN FELIX GOSS MICH IN FELDKIRCH 1765» è l’inscripziun sin l’ur dal zain. 

La fatschada d’entrada vegn decorada da l’artg d’ina fanestra tschorva, concentricamain en l’artg da la fanestra tschorva s’avra ina fanestra mez radunda ch’è uss puspè circundada d’ina aureola d’aur cumplettada dal restauratur Curdin Joos. 

Il portal e las trais modestas fanestras trapartidas cun lain dal 20avel tschientaner han ins reparà e dà ieli. L’altar da stuc cun mesas pitgas marmorisadas en cotschen e mellen e cun volutas pesantas rudladas en è vegnì reconstituì cun ornaments blaus e cun finas lingias d’aur. 

La tavla naiva da l’altar mussa s. Anna, s. Maria e Jesus Crist (s. Anna cun Nossadunna e l’uffant Jesus) ed in uvestg enschanuglià, bain s. Niclau sco protectur dals pelegrins e viandants. Per decorar la baselgia ha la firma Jörg Joos, Andeer, restaurà plinavant dus candelabers barocs or da lain e d’argient e dus anghels vestgids en aur ch’han la furma da candelabers. Ina plastica barocca da lain che represchenta la tatta Anna, la mamma Maria e l’uffant Jesus era malavita gia vegnida munida cun ina versiun dal tuttafatg nova. Nus na savain betg co che la pictura barocca originala veseva ora. 

Sin l’antependi da lain avant l’altar e vi da las paraids da la nav e dal chor ha probablamain in artist ambulant dissegnà ghirlandas da fluras originalas e maladestras e gist perquai commoventas enturn l’onn 1800. Numerusas inscripziuns en cotschen vi da las paraids, dentant er duas pitschnas cruschs grisch-nairas vi da la paraid d’entrada dattan perditga da miseria, tema e mort dentant er da salvaments mirveglius e da spendradas. Numerusas persunas han visità durant las davosas diesch generaziuns questa pitschna baselgia a l’ur dal snuaivel precipizi. 

Nus vulain engraziar cordialmain al cumin-baselgia da S. Martin-Tersnaus ch’el ha laschà restaurar professiunalmain e tegnend quint dals criteris da la tgira da monuments suenter sia baselgia parochiala s. Apollinaris e Maria Magdalena, la baselgia filiala s. Martin, las chapluttas s. Chatrina e s. Antoni da Padua a Travisasch uss er la pli pitschna chaplutta s. Anna a Bucarischuna. Al grond donatur anonim e per las numerusas pitschnas donaziuns vulain nus medemamain engraziar da cor. L’architect Bruno Indergand da Cumbel n’ha betg mo manà cun quità las lavurs da renovaziun, mabain er fatg arrivar las donaziuns per quest edifizi sacral periclità. Ma l’engraziament pertutga er tut ils responsabels da domaduas vischnancas e da l’uffizi chantunal da construcziun bassa ch’han acceptà per finir persvadidamain l’existenza nuninterrutta dal prezius edifizi sacral. 

*Hans Rutishauser è tgirader da monuments dal chantun Grischun