Las nursas èn il “reservuar”
La perscrutaziun da la tschorvadad da chamutschs è sin buna via

(hh/cc) 

La perscrutaziun da la tschorvadad da chamutschs, lantschada avant sis onns, sa chatta en ina fasa decisiva. Sco quai che Joachim Frey, directur da l’Institut veterinar per bacteriologia a l’Uni da Berna, ha ditg ier a Cuira, han ins sviluppà ina virolaziun, ed emprovas da talas han mussà in tschert effect. I dovra dentant anc bler per cuntanscher il medicament final. La tschorvadad da chamutschs è la malsogna dals egls la pli frequenta dals remagliaders. Ella cumpara tant tar nursas e chauras sco er tar chamutschs e capricorns. La tschorvadad da chamutschs fa sensaziun cur ch’i dat epidemias explosivas che sa derasan tar la selvaschina. Exempels èn l’epidemia tar ils capricorns ad Arosa l’onn 1993 u quella tar ils chamutschs en il Simmental ed il Gruyère durant ils onns 1997 fin 1999. In project da perscrutaziun da l’universitad da Berna per incarica da la societad grischuna per la perscrutaziun da la natira e da l’uffizi federal d’ambient, guaud e cuntrada duai sclerir las dumondas en connex cun la tschorvadad da chamutschs e sviluppar mesiras per cumbatter questa malsogna.

Novas enconuschientschas
El decurs dals davos dus onns han ins fatg novas enconuschientschas davart la derasaziun da l’infecziun cun Mycoplasma conjunctivae, il scherm infectus da la tschorvadad da chamutschs. Ins ha examinà sche las emprovas dal sang da nursas e da chamutschs ch’èn vegnidas rimnadas sistematicamain cuntegnan anticorpuls. Ils resultats han mussà che l’infecziun è fermamain derasada en la populaziun svizra da nursas. La transmissiun dal scherm vegn promovida tras il contact dals animals u tras lieus nua che ils animals sa tegnan si. Sin fundament da las analisas dal sang han ins dentant constatà ch’ils scherms na pon betg s’etablir per adina entaifer las populaziuns da chamutschs. Il chamutsch è in animal ospitant senza perspectivas per il scherm.
La cumparsa unicamain sporadica d’epidemias da tschorvadad da chamutschs tar la selvaschina inditgescha che la transmissiun da M. conjunctivae entaifer las spezias è rara. Ina scossa da nursas infectada è pia stringentamain la funtauna per ina nova epidemia tar ils chamutschs u capricorns. Tuttina fissi da resguardar che las nursas cun ils sintoms da la tschorvadad da chamutschs na vegnian betg admessas senza tractament a l’alpegiada. Las nursas malsaunas pon vegnir tractadas cun in itg per ils egls. Cun quel pon ins curar la gronda part dals animals. En ina scossa da nursas n’è il cumbat cunter la tschorvadad da chamutschs dentant betg pussaivel, perquai ch’i manca il vaccin necessari. En il rom dal project vegnan uss perscrutadas ed experimentadas mesiras per cumbatter l’infecziun.

30 pertschient san ir a la malura
L’expressiun “cheratoconjunctivitis infectusa bovina” – numnada er tschorvadad da chamutschs – signifitga in stadi clinic che na po da princip betg vegnir associà cun in tschert scherm infectus. En las Alps è la Mycoplasma conjunctivae il scherm infectus da la cheratoconjunctivitis infectusa bovina tar las nursas, ils chamutschs e tar ils capricorns. La cheratoconjunctivitis infectusa bovina cumpara en l’entir mund tar las nursas, ed er tar las chauras è questa malsogna enconuschenta en blers pajais. La malsogna na tschiffan betg mo remagliaders chasans, mabain er chamutschs, capricorns, muflons e tars. Las consequenzas da la cheratoconjunctivitis infectusa bovina èn differentas tut segund la gruppa d’animals pertutgada. En connex cun ils animals da niz cumpara la malsogna il pli savens tar ils animals giuvens ed ils sintoms èn per gronda part moderads. Ils animals chasans tschorvs pon ins curar per regla. Er tar la selvaschina ha la cheratoconjunctivitis infectusa bovina il pli savens ina furma moderada. Tuttina registreschan ins tar ils chamutschs e capricorns ina mortalitad pli frequenta en singulas epidemias. La mortalitad po muntar fin a 30 pertschient. En il rom dal project tschorvadad da chamutschs han ins sviluppà ed etablì novs tests molecular-biologics e serologics per pudair cumprovar spert l’infecziun cun M. conjunctivae. Cun agid da questas metodas han ins pudì caracterisar la dinamica da l’immunitad e da l’infecziun cun il scherm e cumprovar retrospectivamain infecziuns cun M. conjunctivae tar nursas, chamutschs e tar capricorns. Ins ha pudì constatar che l’infecziun è fermamain derasada en las populaziuns svizras da nursas. Las nursas èn in reservuar per M. conjunctivae. La transmissiun dal scherm infectus vegn evidentamain favurisada dal frequent commerzi cun animals. Sin fundament da las analisas dal sang han ins constatà perencunter ch’il scherm infectus na po betg s’etablir per adina en las populaziuns da chamutschs. En las Alps è il chamutsch in animal ospitant senza perspectivas per il scherm. Tuttina resta la dumonda sch’i dettia pussaivladads per cumbatter resp. prevegnir efficaziamain infecziuns cun M. conjunctivae. Las lavurs da svilup e d’examinaziun davart la cumpatibilitad e l’effect da vaccins cunter infecziuns cun M. conjunctivae tar nursas vegnan a furnir ulteriurs resultats.
Il “project da perscrutaziun tschorvadad da chamutschs” è dependent da l’agid d’ordaifer per savair cuntinuar cun sia lavur. Donaziuns pon vegnir fatgas en il fond per la perscrutaziun da la tschorvadad da chamutschs da la societad grischuna per la perscrutaziun da la natira, Banca chantunala, 7000 Cuira, PC 70-216-5, en favur dal conto: CD 232.535.704.