Cur ch’i manca il minimum

(anr/fa) En la Svizra ritga ston passa 250 000 persunas avair quitads ch’els nun hajan pli daners avunda per cumprar mo il pli necessari. L’Agid d’enviern emprova durant tut l’onn da cumbatter questa povradad. La Svizra tutga tar ils pajais ils pli ritgs dal mund. Cun excepziun da l’affar cun la societad aviatica naziunala prosperescha l’economia svizra e la dischoccupaziun è qua pli bassa ch’en ils blers dals auters pajais. Tuttina datti povra glieud er tar nus. Sco ch’i mussan las cifras dals uffizis responsabels vivevan 7,5 pertschient da las persunas svizras en la vegliadetgna da 20 fin 59 onns a l’entschatta dal nov millenni sut l’uscheditg cunfin da povradad. Quels umans tutgan tar la gruppa dals «Working Poor». Da l’onn 2000 dumbrava quella gruppa 250 000 persunas. (Dal 1990 eran quai anc «mo» 170 000 persunas.) Pertutgadas èn surtut dunnas cun uffants, famiglias cun dapli da dus uffants e persunas cun jobs mal pajads. 

27 organisaziuns chantunalas 
La finamira da l’Agid d’enviern è da cumbatter la povradad en Svizra. Ella na vul remplazzar las prestaziuns da l’agid social, ma-bain las cumplettar pli bain pussaivel. Gia avant lung temp è daventà l’Agid d’enviern in agid per tut l’onn. Restà è mo il num. Per l’activitad d’agid èn responsablas en emprima lingia las 27 organisaziuns chantunalas. Las 500 gidantras e gidanters enconuschan la situaziun en mintga chantun e procuran uschia per in agid effectiv. La recessiun ed ils midaments da l’economia mundiala han gì per consequenza che la lezia da l’Agid d’enviern resta enavant impurtanta. Las 27 organisaziuns chantunalas gidan cun contribuziuns finanzialas, cun bons da cumpra e cun prestaziuns materialas sco letgs, vestgadira u chalzers. En pli organiseschan ellas vacanzas gratuitas per famiglias e per dunnas cun uffants. Ils pertutgads pon profitar da la cussegliaziun ed infurmaziun da l’Agid d’enviern. En cas da catastrofas da la natira organisescha quel er acziuns d’agid. In «Agid d’enviern» chantunal datti er en Grischun. 

Sustegna l’agid a sasez 
Sut il num «Agid d’enviern dal Grischun» exista dapi l’onn 1995 ina fundaziun a temp indeterminà, la quala ha la sedia a Cuira. Il president dal cussegl da fundaziun è cusseglier guvernativ Stefan Engler e vicepresidenta l’anteriura deputada Antoinette Picenoni. Ils deputads Ruth Frigg, Fabrizio Keller e Martin Butzerin èn ils ulteriurs commembers dal cussegl da fundaziun. Andreas Leisinger dal servetsch social chantunal maina la gestiun da l’organisaziun caritativa. «In Agid d’enviern dovran ins en mintga cas er tar nus», manegia’l, «i dat er qua bleras famiglias che vivan gist al cunfin dal minimum d’existenza.» Ch’ellas sajan be gist capavlas da gudagnar avunda per viver, di el, «sch’i dat però ina situaziun u in’expensa extraordinaria – sch’els ston pajar p. ex. il quint dal dentist, sch’i dovran ils meds finanzials per pajar in curs d’ina scolaziun supplementara u er simplamain mo per cumprar insatge per ils uffants – alura als mancan ils daners». L’avantatg da l’Agid d’enviern grischun è tenor el che l’organisaziun po gidar spert e senza birocrazia. «Nus sustegnain l’agid a sasez e lavurain ensemen cun autras instituziuns socialas per garantir uschia in diever raziunal dals meds e per evitar er duplicitads en l’activitad dal sustegn.» Per che l’Agid d’enviern dal chantun Grischun possia prestar er en il futur in agid direct e nun-birocratic è el dependent da contribuziuns. 

Fin ils 27 d’october 2001 rimna l’ovra d’agid da quellas contribuziuns ed engrazia a tuttas fauturas e fauturs per lur sustegn. Las contribuziuns pon ins trametter: Agid d’enviern dal Grischun/conto postal 70-3272-2.