Brava, la vadella che faschess era triatlon
In exempel che fa speranza betg scola: In vadè da maz mitscha dal cuntè

(anr/vi) Igl è capità ils 11 da zercladur avant in onn. In camiun blochescha la porta da la chasa da maz a Samstagern. In pur da Feusisberg arriva cun ses transporter e na po betg charrar directamain en la chasa da maz. Pervi dal camiun. El sto stgargiar sia vadella cun il numer 761 7788 avant la porta. Empè da ventscher sut il cuntè, daventa l’animal da maz in star. Uss, in onn pli tard, è schizunt cumparì in cudesch da maletgs che mussa, co tut è ì. «Brava, das mutige Rind von Feusisberg» sa numna il cudesch. 

Mitschà dal cuntè
Quai di ch’il pur ha tratg ella nauador dal transporter, sminava la vadella ch’i capitia ina disgrazia. «Ma betg cun mai. Jau sun anc memia giuvna per murir», pensa ella e dat in zaccogn. Il pur lascha dar la suga. Spert vegnan dus mazlers e piglian la vadella. Els rentan ella a la pitga d’ina fontauna. Durant che pur e mazlers sa discurran, sdrappa la vadella sin tala moda il sughet ch’el rumpa. Quella giada dat ella gas. En in tempoun mitscha ella d’in prà vi e siglia sur ina saiv. «Temeratia e plain forza». Ella ha plans e murir na less ella betg: «Ella less ina giada avair uffants e nutrir quels cun l’agen latg.» Fiss bain donn da finir sin in taglier.

Fugia spectaculara
La vadella curra tras la zona d’industria, traversa in champ da tirc. A la staziun siglia ella puspè sur ina saiv e va sur las rodaglias. Cura ch’ella svanescha en ina plantaziun, na po il pur betg pli suenter. El fa quitads ch’i capitia insatge. La vadella curra tras horts, traversa ina via fitg privlusa ed anc ina giada ina lingia da viafier. La finala arriva ella en in bogn sper il lai. En sia desperaziun siglia ella en l’aua e dat chommas. Ella noda vers Turitg. «Brava less dispit cuntanscher la gronda citad giudim il lai. Ella ha udì ch’ils abitants da questa citad sajan fitg bainvulents cun biestga… Avant intgins onns hajan els tschentà si vatgas giaglias da plastic avant bleras fatschentas.» La vadella less era ir en questa citad e far plaschair a la glieud. Entant vegn ella persequitada da la polizia dal lai. Lezza fascheva casualmain in exercizi damanaivel dal lieu, nua che la vadella è siglida en l’aua.

Traplà cun lasso
Dad ina bartga anor, bitta in policist inschignus in lasso. Quel tschiffa las cornas pitschnas da la vadella. E plaunsieu rembla la polizia vers la riva e tira suenter il pauper animal. A la riva spetga ina fulla glieud plain mirveglias. La vadella sa senta surventschida. «Ella è trista e plain tema.» Ma la glieud cumenza a sblatschar. L’auter di scriva la gasetta da la eroxa da Feusisberg. L’istorgia fa impressiun als lecturs. Ina uniun da triatlon sa senta attaschada a l’animal. La vadella saja currida e nudada. E sch’ella avess chattà in velo, fiss ella segir er fugida in toc cun quel, crai l’uniun da savair. La vadella daventa mascotta da l’uniun. 

Vacanzas en l’Engiadina
Il pur decida da na mazzar sia vadella straordinaria. Il policist che ha spendrà ella, dastga dar in num. «Brava.» Ella va ad alp. Sco tuts Turitgais giauda ella las vacanzas en l’Engiadina sin l’Alp Punt Muragl. Turnada a Feusisberg finescha il raquint da Brava. Ella pasculescha sin ina prada cun bella vista. Guardond vi tar las chasas da Turitg daventa ella anc filosofica. En in onn fa ella probabel vadè. Ses siemi daventa realitad. «Impurtant è la speranza en il cor, ina ferma voluntad ed il curaschi da realisar ses plans. Impurtant èn patratgs plain charezza ed il plaschair da viver.» Gea, en mintga cas! Ma per l’amur da noss appetit: Lain sperar che quest bun exempel na fetschia betg scola.

Hans Roggwiler e Sandra Gregorin: Das mutige Rind von Feusisberg, Primus Verlag. 32 paginas. 29,80 francs. Zwillikon 2002. Ins po retrair il cudesch tar Uhu Spielschür AG, 8910 Affoltern am Albis.