Center svizzer dals paraplegichers Nottwil
Il nov tomograf da computer en spirala

Da Dr. med. Christoph Schenker, schefmedi radiologia

Strusch in'autra innovaziun tecnica ha revoluziunescha la vita da mintgadi tant sco la tecnica da computer. Oz na pon ins s'imaginar ina vita senza computer. Di per di vegnan sin il martgà novs sistems anc pli effizients e la tecnica da computer la pli moderna è gia antiquada suenter 9 fin 12 mais. Quest svilup ha era influenzà la tomografia da computer cun sia gronda impurtanza per la medischina moderna. En clinicas spezialas sco il CSP è il tomograf da computer in apparat da diagnosa essenzial da noss dis.

Tge è in tomograf da computer (TC)?
Ina visita medicala cun il TC sa cumpona da 20 - 100 singulas radiografias. Mintga singul maletg illustrescha ina rudella dal corp u “rasada”, sco quai ch'ella vegn numnada en il linguatg tecnic. I sa tracta pia d'ina radiografia fatga cun in chau da radiografar. Auter che tar la radiografia convenziunala cun in chau immobil, rotescha il chau da radiografar dal TC enturn il corp. Empè d'in film da Röntgen vegnan ils radis X tschiffads da detecturs digitals (quasi sco in film da Röntgen digital). L'infurmaziun registrada dal detectur va en in computer che calculescha il tagl traversal e preschenta quel sin il monitur. Cun ils programs correspundents pon ins elavurar ils maletgs digitals dal TC sin in computer, per exempel engrondir ils maletgs, cuvrir els cun filters u crear reconstrucziuns bi- u tridimensiunalas.

Il sistem fundamental dals TCs convenziunals
Per pudair appreziar endretg 	l'impurtanza dal nov TC en spirala, ston ins l'emprim chapir il sistem dals TCs convenziunals. Sco menziunà rotescha il chau da radiografar enturn il pazient u pli precis: il chau è francà sin in rintg e quest rintg sa mova ensemen cun il chau enturn il pazient. Sin il rintg visavi il chau èn installads il film digital u ils detecturs. In gross cabel colliescha ils detecturs ed il chau da radiografar cun il TC. Sur quest cabel vegnan conduidas dad ina vart infurmaziuns da cumond al chau da radiografar e da l'autra vart infurmaziuns dals detecturs als differents computers en il chassis. Pervi da quest cabel po il rintg d'in TC convenziunal sa mover mo per 360 grads en ina direcziun. Lura vegn el retegnì e sa volva per la proxima rasada en l'autra direcziun. Ina rotaziun permanenta en la medema direcziun n’è betg pussaivla, perquai ch'il cabel sa plegass. Durant la curta pausa tranter quests dus moviments vegn calculà il maletg e sfradentà il chau da radiografar.

TC en spirala
Il TC en spirala munta ina pitschna revoluziun en l'istorgia da la tomografia da computer. Tar il TC en spirala rotescha il cabel ensemen cun ils detecturs cuntinuadamain en ina direcziun enturn il pazient sco la roda d'in auto en gir. En quest temp vegn il pazient stuschà plaunet tras il tunnel. Uschia na vegn betg pli radiografà e calculà mintga rasada separadamain, mabain registrà en 20-30 secundas l'entira part dal corp en ina suletta unitad da datas. Quai po tunar banal, ma per arrivar a quest punct han ins stuì schliar enorms problems tecnics. Las datas vegnan transmessas sur in rintg glischnant che remplazza il cabel. Quest simpel sistem è en realitad in capodovra tecnic: durant ina rotaziun da 0,7 secundas (il temp ch'il nov tomograf da computer dal CSP dovra per ina rotaziun) vegnan transmessas las datas registradas dals detecturs sin il computer e transportads tut ils signals da cumond per l'indriz en l'autra direcziun. Per simplifitgar la transmissiun da datas sur il rintg glischnant han ins plazzà sin il rintg rotant plirs computers da cumond sper ils detecturs. Auter che pli baud roteschan quests computers ensemen cun il rintg, uschia ch'els èn suttamess a forzas centrifugalas set gia pli grevas che l'agen pais! Plinavant n'èn betg tut ils computers tuttina grevs e perquai datti ulteriuras vibraziuns, quasi sco tar ina roda d'auto mal equilibrada. Era quellas ston vegnir equilibradas fin a paucs grams. Tar la tecnica en spirala n'èsi betg pli pussaivel da sfradentar il chau uschia ch'ins ha stuì construir in chau da radiografar dal tuttafatg nov. Quel vegn sfradentà cun aua. En il CSP vegn questa chalur recuperada en moda ecologica tras stgamiaders termics e reintroducida en la rait da stgaudament.

Ils avantatgs dal TC en spirala
Avant l'introducziun dal TC en spirala pudev'ins, sco gia menziunà, palpar mintgamai mo ina rasada suenter l'autra. Quella vegniva alura evaluada ed illustrada. Quest maletg era fix e sia elavuraziun limitada. Tar il TC en spirala vegn la part dal corp respectiva palpada en ina passada e registrada sco unitad da datas. Il resultat n'èn betg pli singulas rasadas, mabain in volumen. Da quest volumen vegnan alura evaluadas las differentas rasadas. Quellas n'èn pia betg pli fixas sco tar la tomografia convenziunala, mabain pon vegnir evaluadas tenor basegn. Quai va bler pli spert. Cun in TC convenziunal duvrav'ins p.ex. per ina controlla dal venter ca. 20 minutas; cun la tecnica en spirala po questa unitad da datas vegnir registrada en 20-40 secundas - in grond avantatg era per ils pazients. La controlla cun il TC è daventada bler pli dinamica. Sch'ins squittava tar la controlla convenziunala in med da cuntrast en la avaina, era quel sin las emprimas rasadas en las arterias, sin las davosas dentant gia en las avainas u insumma betg pli vesaivel. Cun il TC en spirala èsi pussaivel da registrar tut las rasadas en quel mument ch'il med da cuntrast sa chatta anc en las arterias. Lura pon ins agiuntar ina segunda sequenza che mussa il med da cuntrast en las avainas. Uschia pon ins eruir la circulaziun e per part era la funcziun dals organs, quai che n'era betg pussaivel avant. Tras questa registraziun sperta na giogan era disturbis tras moviments u la respiraziun quasi nagina rolla pli. Avant n'eri strusch pussaivel u be cun ina narcosa cumplaina d'examinar uffants pitschens, pazients malruassaivels suenter in culp dal tscharvè, pazients cun grevas difficultads da respirar u paraplegichers cun moviments spastics. Cun il TC en spirala n'è la narcosa strusch pli necessaria. Grazia als sistems da calculaziun effizients han ins oz numerusas pussaivladads d'evaluaziun era suenter la registraziun. Nus na pudain inditgar tuttas, ma ina na dastga vegnir emblidada: la reconstrucziun tridimensiunala. Quests maletgs en trais dimensiuns bler pli illustrativs ch'ils maletgs usitads levgeschan la discussiun tranter medi e pazient, per exempel avant ina operaziun dal dies. Il pazient daventa qua tras pli autonom e po sa participar a la discussiun. Ins na po betg accentuar avunda quest avantatg en in mument cura che la vita d'in uman gist disgrazià sa mida radicalmain.

Il pazient stat en il center
En vista a la situaziun finanziala precara dal sectur da sanadad èsi tuttavia legitim da sa dumandar, tge senn ch'igl ha d'investir en apparats d'auta tecnologia. Ma gia il grond pass qualitativ dal TC en spirala (diagnosas pli exactas e pli spertas) ed ils respargns en il sectur medicinal (p.ex. strusch pli narcosas) giustifitgeschan la cumpra d'in tal apparat. In ulteriur argument per ils pazients èn detecturs da meglra qualitad cun ina radiaziun bler pli bassa. Tar ils apparats da TC odierns correspunda ina sequenza da TC tras il venter a la radiaziun d'ina radiografia normala dal venter. Il TC en spirala gida dentant anc bler dapli a spargnar custs. Ils pretschs dals computers èn sa sbassads massivamain e perquai custa in TC en spirala oz anc circa la mesadad u in terz d'in TC da l'emprima u segunda generaziun. Era il mantegniment è pli favuraivel, perquai ch'i dovra bler pli paucas revisiuns. Plinavant è il TC en spirala dal CSP l'emprim apparat construì tenor il sistem d'elements cumbinabels. Pitschnas investiziuns lubeschan d'al adattar da tut temp al davos stadi da la tecnica, sche quai fa basegn. Indrizs construids tenor il sistem modular restan perquai bler pli ditg en funcziun ch'auters. La nova investiziun en in apparat d'auta tecnologia nun è pia ina cuntradicziun, anzi, ella mussa ch'ins patratga en il CSP vi dal pazient ed agescha cun responsabladad e cun senn economic. Ins dastga perquai senz'auter considerar la cumpra d'in TC en spirala sco in pass decisiv dal CSP.

Partiziun radiologia CSP Nottwil

La partiziun radiologia al CSP Nottwil cun indrizs da radiografia convenziunala, tomografia da computer e spirala e MRI stat conuschentamain era a disposiziun da di e da notg als ospitals vischins ed als medis che pratitgeschan en la regiun. 

Annunzia:	Telefon 041 939 55 77/88
		Telefax 041 939 55 90