Disturbis dal sistem gnervus

Da Mercedès Locher

La neurologia sa fatschenta cun las malsognas dal sistem gnervus e cun disturbis neuromusculars.

sistem gnervus central	=	tscharvè e magugl dal dies;
sistem gnervus perifer 	= 	ragischs da la gnerva, gnerva dal tscharvè, da la bratscha e da las chommas;
sistem gnervus vegetativ 	= 	fibras per la funcziun dals organs interns (scufla, beglia etc.), per la regulaziun da la temperatura e per la secreziun da suaditsch.

Pazients
En nossa clinica differenziain nus tant per motivs organisatorics sco era per motivs da dretg da segiranzas tranter pazients staziunars ed ambulants.
En il sectur staziunar vegnan tractads en emprima lingia pazients cun paraplegia (tras accident u malsogna). Là vegn fatg la diagnosa e la terapia (responsabel è surtut dr. A. Tobon).
En il sectur ambulant (responsabla è dunna dr. M. Locher) pon vegnir annunziads tut ils pazients cun sintoms neurologs, era sch'eIs nun èn paralisads.

Tge As spetga en cas d'ina examinaziun clinic-neurologica?
Suenter avair tschentà a Vus las dumondas che Vus enconuschais probablamain gia (malsognas/ operaziuns precedentas, cumenzament, caracter e decurs dal mal, examinaziuns medicalas e terapias fin oz, inclus ils medicaments che Vus prendais actualmain = anamnesa) suonda ina visita neurologica da chau fin pe (gnerva dal tscharvè, organs sensitivs, forza musculara e sensibilitad en la zona da las extremitads e dal bist, examinaziun dals reflexs, da la movibladad, dal star en pe ed ir a pe e da la ballantscha). A maun da questa diagnosa neurologica po il neurolog determinar meglier il motiv da la malsogna e decider davart las ulteriuras examinaziuns.

Diagnostica neurologica apparativa
En noss center pudain nus offrir in vast spectrum dad examinaziuns electroneuro-fisiologicas:

Electromiografia (EMG): Examinaziun da la musculatura (per gronda part cun guglias)

Electroneurografia (ENG): Examinaziun da la spertadad conductiva da la gnerva sensibla u motorica (la gnerva vegn stimulada cun current electric, contact per gronda part cun electrodas tatgadas)

Electroencefalografia (EEG): Examinaziun da la funcziun dal tscharvè (contact cun electrodas)

Potenzials evocads visualmain (PEV): Examinaziun da la vesida (davent da l'egl fin a l'areal optic dal tscharvè grond; stimulaziun cun guardar in muster, contact cun electrodas vi dal chau)

Potenzials evocads acusticamain (PEA): Examinaziun da l'udida (davent da l'ureglia fin a l'areal correspundent dal tscharvè grond; stimulaziun cun tuns, contact cun electrodas vi dal chau)

Potenzials evocads sensiblamain (PES): Examinaziun da las vias sensiblas (dal receptur da la pel fin a l'areal sensibel dal tscharvè grond; stimulaziun da la gnerva da la bratscha u da las chommas cun current electric, contact cun electrodas u guglias vi dal chau)

Potenzials evocads motoricamain (PEM): Examinaziun da la via motorica (via da l'areal motoric dal tscharvè grond fin al muscul; stimulaziun cun champ magnetic vi dal chau, contact cun electrodas tatgadas vi dal muscul)

Potenzials perifers autonoms (PPA=SSR=Sympathic Skin Response): Examinaziun da la via vegetativa (resposta vegetativa sin stimulaziuns electricas, acusticas ed emoziunalas, contact cun electrodas tatgadas vi da!s mauns ed ils pes)

Arterias dal tscharvè Duplex e Doppler: Las arterias che provedan il tscharvè a l'intern ed a l'extern da la chavazza vegnan examinadas ad ultrasun per pudair giuditgar la circulaziun.

Test ninhidrin dal suaditsch: Examinaziun da la secreziun da suaditsch (sistem gnervus vegetativ) cun colurar il suaditsch dals mauns/pes sin palpiri.

Puncziun lumbala (PL): Ina guglia da puncziun vegn introducida en il chanal dorsal sut (sut il magugl dal dies) per obtegnair aua da la gnerva. Uschia pon ins intercurir parameters labor-chemics u transportar medicaments u products da cuntrast.

La moda e la successiun da questas examinaziuns sa drizzan tenor la sintomatica e la diagnosa clinica individuala.
La finamira è da pudair far in'indicaziun exacta dal lieu (tscharvè, magugl dal dies, gnerva, cumbinà) e dal gener dal donn (tras accident, disturbi da la circulaziun dal sang, in tumor, inflammaziuns, cundiziuns geneticas u funcziun inferiura da tschertas structuras, acquistada anticipadamain e.a.) ed uschia da pudair chattar furmas pussaivlas da terapia e far la prognosa da la malsogna.
In grond avantatg è ch'i dat la pussaivladad da collavurar en moda interdisciplinara cun ils medis dad auters champs spezials entaifer nossa clinica: neuroradiologia (MRI/CT / examinaziuns radiograficas convenziunalas), ortopedia da la spina dorsala, neurourologia, reumatologia, medischina interna, terapia dals mals, chiropratica, neuropsicologia e medischina chinaisa.
In element impurtant è dapi ca. 1 onn la conferenza da mal interdisciplinara che ha lieu ina gia l'emna. Là vegn discutà davart ils resultats da l'examinaziun e davart la moda da proceder.

Il svilup da nossa partiziun neurologica
Nossa partiziun neurologica è sviluppada independentamain dapi il 1994 ed il dumber da pazients resp. d'examinaziuns crescha permanentamain (guarda tabella).
L'engrondiment necessari, saja quai da locals u da persunal e d'apparats, ha pudì vegnir realisà cun il bajetg annex da la clinica, ch'è dacurt vegnì terminà. In champ da lavur impurtant è il perfecziunament dal persunal da tgira intern ed extern e da noss medis assistents.
Scientificamain ans occupain nus da preschent cun differentas metodas d'examinaziun objectivas. La respiraziun dal diafragma tar persunas saunas vegn cumparegliada cun quella da pazients cun ina ferma paralisa per chattar analisas pussaivlas dal decurs da la malsogna e da la terapia.
Sper nossa incumbensa professiunala ans stentain nus adina dad esser per noss pazients in accumpagnader uman e per noss collegas ordaifer la clinica (cunzunt ils medis da chasa) ina persuna da contact cumpetenta e gentila.